1.2. Ho famonjena ny Protestantisma malagasy

Tao anatin’izany “tontolo ara-tantara” (contexte historique) izany no nahatonga ny L.M.S. niantso vonjy tamin’ny Société des Missions Evangéliques de Paris (S.M.E.P.) mba hanome tànana an’ireo misiona protestanta miasa eto Madagasikara ireo. Sehatra roa no noheverin’ny L.M.S. sy ny S.M.E.P. fa tokony hovonjena haingana : ny Fiangonana protestanta sy ny sekoly protestanta.

  • Mba hamonjena ny Fiangonana protestanta, raha mbola tsy navarina ho “zanatany frantsay” i Madagasikara, dia ny nandefasana an’Ing. Lauga, Mpitandrina, mba hisahana ny “fitaizam-panahy” (chaplaincy – aumônerie) tao amin’ny Fiangonana Anatirova, no nihazakazahana. Ity mpitandrina protestanta frantsay ity no nampahery sy nitantana an’Ing. Rainandriamampandry hatreo amin’ny tsatoka namatorana azy hotifirin’ny miaramila frantsay ho fampiharana ny didim-pitsarana nanameloka azy ho faty ! Taty aoriana moa dia notoloran’ny L.M.S. faritany hiasany ny S.M.E.P. ka uzay no nipoiran’ilay nantsoina hoe : “Mission Protestante Française à Madagascar” na ny M.P.F. Ireo faritra nanamparan’ny Zezoita, izay notohanan’ny ampahany tamin’ireo manamboninahitry ny tafiky ny mpanjanatany ftantsay, ny hery amam-pahefany no natolotra ny M.P.F. : Ambatomanga, Ambositra, ankoatra ireo faritra sasany niasan’ny Isan(Enimbolan’Imerina tany amin’ny faritra andrefana avaratra sy avaratr’i Madagasikara.
  • Ho famonjena ny Sekoly protestanta kosa dia manam-pahaizana momba ny famolavolana mpampianatra no nalefan’ny S.M.E.P. ka isan’ny maro tamin’ireny Ing. Gustave Mondain, tondroina tamin’ny anaram-petaka hoe : “Lahimatoan’i Frantsa”, nivoaka tao amin’ilay sekoly ambony malaza dia ny Ecole Normale Supérieure (Normale Sup) niravaka ny Agrégation ! Ny fitantanana ny fanomanana mpampianatra mba ho afaka hiadina hahazoana ireo “diplaoma frantsay” no laharam-pahamehana nosoritana sy narahina. Azo sokajina ho ao anatin’izany “paikady” izany ny fananganana ny Kolejy Paul Minault tamin’ny 22 janoary 1901.